fruithandel boerman

de grondlegger

Boerman sr loswerkman in Hardinxveld-Giessendam, verhuisde in oktober 1921 met zijn vrouw en 7 kinderen ( 2 waren er in 1916 overleden aan de spaanse griep ) naar een woning in het bosch, achter het toenmalige postkantoor, om van een niet zo solide inkomstenbron, hij was immers loswerkman, te proberen een bestaan op te bouwen in de fruithandel. hij is begonnen met een ventwijk die tot in Oud Alblas liep.

in 1922 huurde hij de winkel op a339 in 1929 huurde hij van de gemeente Dordrecht, een stukje grond aan het veerplein van 6 m3 om hier een kiosk op te bouwen, dit met als doel zijn kinderen later een bestaan te bieden, een goed idee natuurlijk, het was immers na de WO I crisistijd, en werk was moeilijk te vinden.

zijn kinderen de lagere school verlatend hebben moesten allemaal meewerken in het bedrijf. de meisjes werden in de kiosk en later de winkel ingezet, de jongens werden op pad gestuurd in een ventwijk.

de 1ste kiosk aan het veerplein

de 1ste kiosk werd direct na de strenge winter van 1929 geopend, en werd bemand door de 3 oudste dochters, clara, eva en maaike, en was eigenlijk permanent geopend, als de pont in de vaart was, was de kiosk open. er zat een bepaald patroon in de bezetting, de op 1 na jongste opende de kiosk om 6 uur, zij kreeg in de loop van de morgen assistentie van de jongste, beide werden s''middags afgelost door de oudste, die s"avonds om 10 uur de boel afsloot, en met de opbrengst naar huis kwam, met het aflossen van de wacht, werd ook de nieuwe voorraad gebracht door Boerman sr of 1 van de jongens, die dan ook geruime tijd bleef om te assisteren bij de verkoop, het was immers tussen 5 en 6 uur toptijd, door het uitgaan van diverse bedrijven, die heel veel personeel uit dordrecht in dienst hadden.

wat begon met fruit, chocolade en sigarettenverkoop, veranderde in de loop der jaren, er werd van alles verkocht, zoals snoep, op zaterdag bloemen want de arbeiders hadden hun geld gehad, men ging de sigaretten per stuk verkopen, want dat bracht meer geld op, kortom men was vreselijk creatief, het mooiste verhaal wat ik uit de overlevering gehoord heb, is dat de dames een fietspomp hadden aangeschaft en vervolgens banden gingen oppompen voor 1 cent per 2 banden, een leuke bijverdienste natuurlijk voor de dames, tot senior er achter kwam, hij ruimde de pomp gelijk op met de opmerking : ik ben een fruithandelaar en geen fietsenboer.

de 2de kiosk aan het veerplein

bij de 2de kiosk ging er het nodige mis, wat was er gebeurt, een overijverige ambtenaar van de gemeentewerken in dordrecht, had een vergunning afgegeven voor de bouw van deze permanente kiosk, echter het college van b & w had nog geen besluit genomen omtrent de verhuur van het stukje grond, foutje dus, een raadslid was hier achter gekomen en had hier de nodige vragen over gesteld, de betreffende ambtenaar werd op het matje geroepen, en kreeg een reprimande, naar de buitenwereld werd het afgedaan als : er zijn geen onregelmatigheden geconstateerd, men kreeg een huurcontract voor 5 jaar, toen nog niet wetende dat de W.O.II. er aan zat te komen.

qua bezetting ging men op de oude voet verder, het assortiment werd uitgebreid, met de verkoop van kaartjes voor de pont, er werden kaartjes voor conserten verkocht, er kwamen zuivelproducten bij men ging broodjes met name kentebollen van bakker boer verkopen

uit de overlevering gaat een verhaal, dat 1 van de dames verkering kreeg met een dekknecht, ( van de pont wel te verstaan, dat u hier geen verkeerde conclusies uit trekt ) zij had de afspraak met hem dat de pont van 5 uur iets eerder moest vertrekken, zodat de mensen die bij aviolanda werkten moesten wachten op de volgende pont, dit uiteraard met de bedoeling om aan deze mensen het nodige te verkopen.

in de oorlogstijd was het armoede lijden, de ponten waren door de duitsers tot zinken gebracht, de villa peyl was door de duitsers gevorderd om er een of andere post in te zetten, dus de papendrechters kwamen liever niet op het veerplein, de prijskaartjes in de kiosk verdwenen, het was duidelijk dat een duitser meer betaalde als een nederlander, men hanteerde gewoon 2 prijzen, de extra winst ging in de zogenaamde moffenpot.  ver na de oorlog in 1958 na het overlijden van moeder boerman, bij het ontruimen van haar woning, kwamen tot ieders verbazing deze moffenpotten weer te voorschijn, vol met dat zinken geld wat in de oorlog gebruikt werd, met een grijns werd er toen verteld dit is de winst op de duitsers, en piet van rees, de toenmalige foute burgermeester heeft hier ook aan mee betaald, de potten werden verkocht aan een muntenhandelaar, van de opbrengst werd de begrafenis van moeder boerman, die hiervoor niet verzekerd was betaald.

het huurcontract van de grond liep eind 1944 ten einde, de familie heeft besloten om aan het veerplein niet verder te gaan, van de dames waren er inmiddels 2 getrouwd, dus de personele bezetting werd wel erg dun, bovendien had men aan het oude veer een goedlopende winkel, en de grossierderij werd ook steeds groter, het was gewoon prioriteiten stellen, maar ja wat doe je met zo'n kiosk die daar staat, dit probleem loste zich eigenlijk vanzelf op, met de strenge winter van 44/45, de inboedel zoals toonbank, houten stellingen, reclameborden verdwenen naar het woonhuis in het bosch, om daar tot kachelhout verwerkt te worden, geleidelijk aan zag je de kiosk ook kleiner worden, menig papendrechter heeft hier aan mee gedaan, de kachel moest immers blijven branden, net na de oorlog was er niet veel meer over, ja de fundering lag er nog.

 

de ventwijken

boerman sr is in 1922 begonnen met zijn ventwijk richting oud alblas, hij begon daar aan het eind van de veerweg en stopte ter hoogte van de tolsteeg bij bleskensgraaf, om dan vervolgens via die tolsteeg en het plaatsje wijngaarden, waar hij ook nog enkele klanten had. over de baanhoek terug te keren naar huis.

voor de verkoop nam hij altijd 2 van zijn kinderen mee, die moesten gaan aankloppen bij de huizen en boerderijen, want dat werkte sneller, de kinderen hebben daar wat afgelopen, soms wel 6 keer een erf over,  erheen lopen, aankloppen, terug, spullen brengen, terug, en als het tegenzat nog een keer met wisselgeld terug, want senior was zuinig en gaf zijn geld niet graag uit handen.

eigenlijk had hij zich in het begin, een beetje verkeken op de verkoop, want iedere boer had wel ergens een paar appel of perenbomen op zijn land staan, of een aardbeienveldje, dus kochten zij dit niet, hij had dit al gauw in de gaten, de nadruk werd meer gelegd op het citrusfruit zoals sinaasappels, citroenen etc. vervolgens kocht hij bij de boeren hun fruit op, met name stoofperen, aardbeien en pruimen om die later in papendrecht weer te verkopen, een rekening kwam hier natuurlijk nooit aan te pas.

vervolgens had hij nog 2 ventwijken in papendrecht 1 in de westelijke richting van A339 deze liep tot einde hogendijk, en 1 in de oostelijke richting tot aan de matena, wat heeft die man een afstanden gelopen, tegenwoordig pak je de auto als je naar een supermarkt 100 meter verder op moet omdat het te ver lopen is.

met het ouder worden van de kinderen, ging hij zich meer concentreren op de winkel en begon een grossierderij, de ventwijken in papendrecht aan zijn kinderen over latend, dit begon rond 1925 en duurde tot net voor de oorlog, de ventwijk in oud alblas werd niet meer gelopen, hij deed dit af met de opmerking : aan die boeren verkoop je toch alleen maar sinaasappels.

papendrecht was dus verdeeld in 2 wijken, waar men 2 keer per week kwam, in 1925 kwam zijn oudste zoon bart voor dit gebeuren in aanmerking, bij het openen van de nieuwe winkel in 1933 werd hij "vervangen"  door koen en ab, die kort voor de oorlog hiemee gestopt zijn, ab begon een groentewinkel aan de noordendijk in dordrecht, koen begon een groentewinkel in de stevinstraat in scheveningen, bart of in de volksmond bertus heeft heel zijn leven op het oude veer zijn winkel gehad.

je kwam natuurlijk wel eens wat tegen als je zo'n ventwijk liep, wacht dacht u van de boesemsingel , de handkar naar beneden ging nog wel, maar dan weer omhoog is natuurlijk weer een ander verhaal, dat doe je dus maar 1 keer, de volgende keer werd er gewoon een scheepsbel mee genomen en bleef men boven aan de dijk staan

s'zomers was weer een verhaal appart met het zachte zomerfruit, men moest regelmatig terug om nieuwe voorraad te halen, in die tijd duurde een werkdag gewoon 12 uur als het niet langer was.

 

de winkels

de winkel op a339 ( op de driesprong bosch - oude veer - veerdam ) werd in december 1921 geopend, druk was het er niet, het werd meer gebruikt als opslag en uitvalsbasis voor de ventwijken en later de kiosk op het veerplein, op een gegeven moment kwam de loop er toch in, en werd het zelfs te klein, op 1 mei 1933 verhuisde men naar het oude veer nr 3, qua locatie veranderde er niet veel, eigenlijk was het schuin aan de overkant, maar het pand was 5 keer zo groot, het pand was gebouwd door aannemer gerrit visser, en werd gehuurd, in 1948 kocht boerman jr, inmiddels getrouwd met lena van wijngaarden het pand van visser voor 25000 gulden, een vermogen in de tijd.

in 1938 viel het familiebedrijf deels uiteen, mede door de echtscheiding van boerman sr, met de ventwijken werd gestopt de winkel op het oude veer 3 ging naar bertus boerman, zijn andere 2 zoons begonnen een winkel in dordrecht en scheveningen, het pand a 339 en de kiosk aan het veerplein hield senior zelf, na de oorlog deed hij het pand a 339 over aan arie boer, die hier een groentewinkel begon, de kiosk op het veerplein was niets van over, zelf vertrok hij naar hardinxveld giessendam om daar een nieuw leven te beginnen.

de winkel aan het oude veer nr. 3

in 1948 werd het pand oude veer 3 eigendom, met een zware hypotheek erop, zuinig aan doen dus, iedere extra cent die men had werd afgelost, wat niet nodig was gebeurde gewoon niet, verjaardagen in de familiesfeer werden overgeslagen, onder het mom van, wij hebben het te druk, nee, men was gewoon te gierig om daar heen te gaan, het kostte immers geld, er moest een cadeautje gekocht worden en de auto rijdt ook niet op water.

ten tijde van de watersnood liep men tegen een tegenvaller aan, ook het oude veer met de gantel aan de achterzijde liep vol, in de kelders stond zo'n anderhalve meter water, dus men kon honderden kisten fruit die daar opgeslagen stonden weggooien, geluk bij een ongeluk, iedereen zat in de problemen, de boeren zaten met hun vee, wat niet verdronken was, werd op de dijk gestald, de school op het oosteind is hier een mooi voorbeeld van, deze is maanden dicht geweest omdat er koeien in de klas stonden, het voeren van die beesten was een probleem, het hooi en het ingekuilde gras was natuurlijk verdwenen, dus deed men een beroep op boerman om fruit te leveren als veevoer, het moest wel voor een koopje, de familie dit tijdens de watersnood op het oude veer een onderkomen had werd hier voor aan het werk gezet,  achteraf bleek de schadepost nog wel mee te vallen.

begin jaren 50, net na de watersnood, is men gaan investeren, het werd financieel allemaal wat makkelijker, de kop was van de hypotheek af, er werd een nieuwe auto gekocht bij garage van wijngaarden, een bestelbus van het merk fordson, in het huis werden de ijzeren kozijnen vervangen door hout, zodat men binnen ook eens een keer uit de wind kon zitten, er werd een garage gebouwd op het erf, die tevens dienst deed als opslag, begin jaren 60 werd er een grote koelcel aangeschaft zodat het fruit beter bewaard kon blijven, de diepvries deed zijn intrede, men was 1 van de eerste die diepvriesproducten verkocht, het eerste jaar met kerst, ging men daar flink de mist mee in, er was natuurlijk flink reclame gemaakt, met als gevolg dat er meer dan 100 diepvrieskippen en kalkoenen besteld waren, die natuurlijk op de laatste dag voor kerst pas opgehaald werden, maar ze werden een week voor de kerst al aangeleverd, diepvriezer veel te klein natuurlijk, waar laat je die beesten, gelukkig vroor het en werden ze buiten op het balkon gedumpt, het was geen gezicht, zo lang het bleef vriezen was er niets aan de hand.

het werd steeds drukker boerman had in de loop der jaren een goede naam op gebouwd, zijn redenatie was gewoon : als een klant s'zaterdags wat koopt moet hij het de vrijdag erop nog kunnen eten, dan komen ze vanzelf terug, er kwamen grote klanten bij, zoals de diakonie van de n.h. kerk die de zieken en bejaarden rond de kerst een fruitschaal of doos gaven, het maken gebeurde s'nachts het waren er zo'n 500, dus menig nachtje werd overgeslagen of duurde erg kort.de oude papendrechters zullen zich de zakjes fruit, die ze met koninginnedag op school kregen nog wel herinneren, er werden er tenslotte zo'n 4000 per jaar uitgedeeld, ze kwamen van het oude veer vandaan.ik herinner me nog een voorval uit de strenge winter van 1963, we zitten op een vrijdagmorgen te ontbijten, komt gerrit dekker de aannemer achterom de keuken in, hij begon : boerman ik wil vanmiddag 100 kisten sinaasappels en 100 zakken citroenen hebben in de werkplaats in het westeind, mijn mensen komen toch hun geld halen, krijgen ze gelijk een kist sinaasappels en een zak citroenen mee, want het is afzien geweest van de week voor die mannen, en stuur de rekening maar naar kantoor, want grietje ( zijn vrouw ) hoeft dit niet te weten. zo was de man, die allerlei bijnamen had, bekend stond als een bullebak maar veel voor zijn mensen over had, aviolanda was ook zo'n grote klant, het ging met kisten tegelijk naar de kantine.

de opening van het winkelcentrum de meent in 1963, had eigenlijk geen invloed op de omzet, later toen bas v d heijden de winkel van groenen overnam en een grote supermarkt begon, ging men het merken, en werd het een stuk rustiger, financieel was dit echter geen probleem, het pand was vrij van hypotheek, zelf kreeg hij a.o.w.   boerman is nog enkele jaren door gegaan, deels als hobby, en deels om nog wat te doen te hebben. met het sluiten van de winkel, is men op de bovenste etages gaan wonen, de winkel en kelders verhurend aan een begrafenis ondernemer.

Schrijf een commentaar: (Klik hier)

123website.nl
Tekens over: 160
OK Verzenden.

Cees van der Linden | Antwoord 18.02.2017 10.29

Ja het was in die tijd echt hard werken

bram boerman 18.02.2017 13.33

ja cees, als je vroeger boven de keukentafel uit kwam, moest je meedoen

Liesbeth Kramp | Antwoord 17.02.2017 23.00

Heerlijk verhaal, en ik weet nog dat de kwaliteit van Boerman zijn fruit uitstekend was, ik weet nog dat opa van Asperen [ de bakker] er ook altijd zijn fruit g

Hetty Schellenbach | Antwoord 19.01.2017 09.38

Echt genoten van dit verhaal.

Bekijk alle commentaren

Nieuwe commentaren

24.05 | 21:14

Was een blok van 4 huizen, het vierde huis staat er niet op

...
09.05 | 13:24

Tussen Kees Huijzer en Jan Lansink zit Jaap van der Mijl

...
07.05 | 19:38

Leuk om dit te lezen, ik heb altijd gedacht dat mijn opa op het Oude Veer 7 woonde maar blijkbaar is hij in Het Bosch begonnen !

...
01.05 | 09:21

later werden er ook autos bespoten door mijn pa tot hij en mijn vader apart gin en en mijn vader ging toen bij van Asperen auto's spuiten die één man was

...
Je vindt deze pagina leuk